काठमाडौं । गत आइतबार बारा, पर्सामा विध्वंश मच्चाउने वर्षासहितको हावाहुरीको नाम ‘टोर्नाडो भएको वैज्ञानिकहरुले जनाएका छन् ।

नेपाल विज्ञान तथा प्रविधि प्रज्ञा प्रतिष्ठान (नास्ट) का प्राज्ञ तथा वरिष्ठ मौसमविद् मदनलाल श्रेष्ठसहितको एक टोलीले गरेको अध्ययनले नेपालको इतिहासमै पहिलो पटक टोर्नाडो आएको पुष्टि गर्नुभएको हो । सेन्टिनियल नामको भूउपग्रहले हावाहुरीका बेला नेपालको बारा, पर्सामा १०मिटर उचाइँबाट खिचेका तस्बिरको अध्ययन पश्चात् ‘टोर्नाडो आएको पुष्टि भएको मौसमविद श्रेष्ठले जानकारी दिनुभयो ।

श्रेष्ठ जल तथा मौसम विज्ञान विभागको पूर्व महानिर्देशक पनि हुनुहुन्छ । उहाँले ४६ वर्ष मौसम क्षेत्रमा काम गरेपश्चात् नास्टको प्राज्ञ नियुक्त भई अध्ययन गरिरहनुभएको छ । श्रेष्ठले भन्नुभयो, ‘टोर्नाडो आउँदा आकाशबाट बादलसहितको वायु सोली आकारमा धर्तीमा केन्द्रित हुन्छ, जहाँ छुन्छ, त्यहाँ पूरै विनाश गर्छ, बाहिर बादलको घेरा र भित्र हावाको न्यून चाप हुने हुँदा यसले छोएका हरेक भौतिक वस्तु उखेलिन्छन्।’ फेटा गाउँपालिका क्षेत्र भएर करिब ३० किलोमिटरको क्षेत्रलाई यसले बाटोका बनाएर अघि बढेको तस्बिरमा प्रस्ट देखिएको श्रेष्ठले भन्नुभयो  । यात्रामा जे भेट्यो, सबै क्षतिग्रस्त बनाएको पनि देखिएको श्रेष्ठले जानकारी दिनुभयो ।

भूउपग्रह हरेक पाँच दिनमा नेपालको आकाशमा आइपुग्ने गर्छ । फोटो हेर्दो टोर्नाडोले छोएको संरचना बिगार्दै आफ्नो बाटो बनाउँदै गएको प्रस्ट देखिन्छ । आफू हिँड्ने बाटो बनाउँदा सबैभन्दा बढी बाराको फेटा गाउँपालिकास्थित मानव बस्तीमा ठूलो धनजनको क्षति पुगेको पनि तस्विरमा प्रस्ट देखिएको समेत श्रेष्ठले  जानकारी दिनुभयो ।

फेटा गाउँपालिका क्षेत्र भएर करिब ३० किलोमिटरको क्षेत्रलाई यसले बाटोका बनाएर अघि बढेको तस्विरमा प्रस्ट देखिएको उहाँले बताउनुभयो । थप अनुसन्धानकालागि अमेरिकाको भूउपग्रहले खिचेको तस्बिर किन्नुपर्ने भएकोले त्यसका लागि प्रक्रिया सुरु गरेर पत्र पठाएको उहाँले जानकारी दिनुभयो ।

टोनार्डले विश्वमा मच्चाएको विध्वंशको केही भिडियोहरु :

Comments

comments